           |
|||||
 Printable version |
 |
Current |  |
 |
|
|
|||||||||||||
|
Onderzoekers in actie: Noud Janssen Maria van Oosterwijck 1630 - 1693 Kunstgeschiedenis in het Nationaal Archief In de rubriek 'kunst' bij de onderzoeksregistratie op deze website zijn slechts drie onderzoeken te vinden. Toch is er ook voor kunsthistorici veel informatie in de collectie van het Nationaal Archief te vinden. Eén van de onderzoekers die daar gebruik van maakt, is Noud Janssen. Zoektocht naar een schilderes uit de Gouden Eeuw Sinds juni 2002 is hij bezig met een onderzoek naar Maria van Oosterwijck. Zij is een van de weinige kunstschilderessen uit de Gouden Eeuw. Hoewel Maria van Oosterwijck in haar eigen tijd zeer gewaardeerd werd, is er nu weinig meer over haar bekend. Noud Janssen heeft eerst literatuuronderzoek gedaan in de Koninklijke Bibliotheek en het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie. Nu verwacht hij door onderzoek in archieven talrijke leemten in haar levensbeschrijving te kunnen dichten. Zijn voornaamste bronnen zijn oud-notariële en oud-rechterlijke archieven, die zich deels bij het Nationaal Archief maar ook bij de gemeentearchieven van Den Haag, Delft en Amsterdam bevinden. Hoe Noud Janssen in de ban van dit onderwerp raakte Aanleiding tot zijn onderzoek vormde een verzoek om informatie naar Maria van Oosterwijck. Een Italiaanse kunsthistorica stelde deze vraag aan de Gemeente Pijnacker-Nootdorp, aangezien de schilderes in die streek geboren is. De vraag werd doorgespeeld naar de Vereniging Noitdorpsche Historien, waar Noud Janssen lid van is. Van hem is bekend dat hij een kunstliefhebber en –kenner is; en zo kwam de vraag bij hem terecht. Inmiddels heeft hij het plan opgevat een biografie van Maria van Oosterwijck te schrijven. Van jongs af aan heeft Noud Janssen een grote belangstelling voor zowel oude als moderne kunst. Een van zijn andere passies is: zelf beeldhouwen en schilderen. Van opleiding is hij jurist en als zodanig werkzaam bij een ministerie in Den Haag. Naast zijn baan blijft er voor hem slechts één dag in de week over voor onderzoek. Hieronder ziet u ' Stilleven met twee tulpen' van Maria van Oosterwijck, 1669. Cincinatti Art Musem 
Een vrouw temidden van grote meesters Het is zeer bijzonder dat een vrouw in de 17e eeuw kon doorgroeien tot de top van de door mannen overheerste schildersgemeenschap. De hoge Europese adel was bereid forse bedragen neer te tellen voor haar werk. In populariteit werd zij aan het eind van de 17e eeuw alleen geëvenaard door Rachel Ruysch. De stillevens die de Hollandse schilders in de 17e eeuw maakten, gelden internationaal nog steeds als onovertroffen. Hun technische mogelijkheden, de fijnzinnigheid van de composities en de superieure beheersing van het bijna fotografisch schilderen (het ‘verisme’) ging in daarop volgende eeuwen nagenoeg verloren. Hieronder ziet u 'Vanitas', stilleven met globe, van haar hand uit 1668. Kunsthistorisches Museum Wien 
Wie was Maria van Oosterwijck? Evenals de schilders De Heem, Van Aelst en Van der Ast, legde ook Maria van Oosterwijck zich volledig toe op het schilderen van stillevens. Zoekend in de literatuur en archieven probeert Noud Janssen een biografie van deze vermaarde schilderes te schrijven. Bekend is dat zij in 1630 in Nootdorp geboren werd. Zo langzamerhand wordt er ook meer bekend over haar leefomgeving en contacten. Hij ontdekte opmerkelijke dwarsverbanden met schrijvers/ kunstminnaars, zoals Constantijn Huygens en Joachim Oudaan. Een van de grootste vragen is nog steeds van wie Maria de schilderkunst heeft geleerd. Wellicht heeft zij les gehad met de zoons van Huygens? Wellicht was zij tussen 1688 en 1691 hofschilderes van Koning Willem en Mary Stuart in Londen? Allerlei vragen die nog niet zijn opgelost. Wel is bekend dat zij goede contacten had met meesterschilders Willem van Aelst en Jan Davidsz de Heem. Deze zijn echter niet haar leermeesters geweest. Door bestudering van haar oeuvre hoopt Noud Janssen dichterbij antwoorden te komen. Tot op heden zijn er twintig schilderijen van Maria bekend of aan haar toegeschreven. Deze gegevens zijn echter niet in alle gevallen met feiten te staven. Op dit moment wordt in de Verenigde Staten een promotieonderzoek verricht naar het oeuvre van Maria. Wellicht bieden de uitkomsten hiervan aanknopingspunten voor zijn biografie. De uiteindelijke bedoeling is om zijn onderzoek in boekvorm te publiceren. Wilt u meer weten over het onderzoek naar Maria van Oosterwijck, neemt u dan contact op met Noud Janssen: e.rutten@planet.nl . Eerdere afleveringen van "Onderzoekers in actie" Keuring van goud en zilver in Nederland Vingerhoedmakerijen in Nederland Mijnspoorwegen in Nederland Oorlog en samenleving in de Gouden Eeuw Kopgeld-Nederlandse premiejagers op zoek naar Joden, 1943 Vrijmetselarij in Azië Plattelandsbestuur in Zuid-Holland in de Gouden Eeuw De Nederlandse middenstand 1920 - 1940 Schutterijen in Nederland De hond en de hondenkar De Stelling van Amsterdam Fransen in de Bataafse Republiek |
|||||||||||||||||||||||||||||||
 Top of page | 2002 Nationaal Archief  Disclaimer Privacy |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
